Δήμητρα Μιχαλοπούλου, Υπεύθυνη του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής Εποπτείας, Ελέγχων, της Δ/νσης Πρόνοιας, του Δήμου Καλαμάτας
Συνέντευξη στην Afize – Mαρίνα Seferi Gjikondi
1. Ποια είναι η βασική αποστολή του Κέντρου Συμβουλευτικής Γυναικών στη Καλαμάτα;
Το Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών Θυμάτων βίας του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής, Εποπτείας, Ελέγχων, της Δ/νσης Πρόνοιας, του Δήμου Καλαμάτας, εντάσσεται στο Δίκτυο των 65 υποστηρικτικών δομών πανελλαδικώς, για την πρόληψη και αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΓΓΙΑΔ), και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, στο πλαίσιο του ΠΕΠ Πελοποννήσου 2021-2027. Το Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών του Δήμου Καλαμάτας, λειτουργεί από τον Αύγουστο του 20213, εξυπηρετώντας το νομό Μεσσηνίας και τον όμορο νομό Λακωνίας. Η βασική αποστολή του αφορά στην υποστήριξη των θυμάτων έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας σε συμβουλευτικό επίπεδο, καθώς και η ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των πολιτών της τοπικής κοινωνίας σε θέματα βίας.
2. Ποιες υπηρεσίες προσφέρει το Κέντρο σε γυναίκες που έχουν υποστεί βία ή βρίσκονται σε κίνδυνο;
Οι υπηρεσίες οι οποίες καλύπτονται αυστηρά από το απόρρητο της συμβουλευτικής και αφορούν σε:
ενημέρωση και εξειδικευμένη πληροφόρηση σε θέματα ενδοοικογενειακής και άλλης έμφυλης βίας
ψυχολογική στήριξη και συμβουλευτική
κοινωνική στήριξη και συμβουλευτική
εργασιακή συμβουλευτική για την προώθηση στην αγορά εργασίας και την ανάπτυξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας
νομική συμβουλευτική και πληροφόρηση για τα δικαιώματα των γυναικών, τους σχετικούς νόμους, τις απαιτούμενες διαδικασίες καταγγελίας, κ.ο.κ.
συνεργασία με άλλες υπηρεσίες και φορείς στο πλαίσιο της δικτύωσης και διασύνδεσης
παραπομπή των γυναικών σε ξενώνες φιλοξενίας του Δικτύου, στις Αστυνομικές και Εισαγγελικές αρχές, Ιατροδικαστή, Νοσοκομείο κ.ο.κ.
διεξαγωγή δράσεων ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης της τοπικής κοινωνίας σε θέματα ισότητας και έμφυλης βίας.
3. Ποιο είναι το προφίλ των γυναικών που εξυπηρετείτε συχνότερα; Παρατηρούνται συγκεκριμένα κοινωνικά ή ηλικιακά μοτίβα;
Το Συμβουλευτικό Κέντρο Καλαμάτας απευθύνεται σε ενήλικες γυναίκες που υφίστανται ή έχουν υποστεί σωματική, ψυχολογική, λεκτική, οικονομική, και σεξουαλική βία. Συγκεκριμένα:
ενδοοικογενειακή/ενδοσυντροφική βία
βιασμό ή απόπειρα βιασμού
σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, σε κοινωνικό χώρο κ.λπ.
εργασιακή κακοποίηση / mobbing
παρενοχλητική συμπεριφορά επίμονης καταδίωξης και παρακολούθησης / stalking
παράνομη διακίνηση και εμπορία με σκοπό την οικονομική και σεξουαλική εκμετάλλευση (trafficking).
Το προφίλ των γυναικών που δέχονται περισσότερο τις υπηρεσίες είναι ηλικιακής ομάδας 30-65, έγγαμες, μητέρες, εργαζόμενες οι οποίες αντιμετωπίζουν ενδοοικογενειακή βία από τον σύζυγο.
Ωστόσο , αυτό δεν αποτελεί πανάκεια, αφού η βία δεν κάνει διακρίσεις με βάση κοινωνικό, οικονομικό, πολιτισμικό υπόβαθρο. Συναντάμε και προφίλ γυναικών, άνεργων, κοινωνικά ευάλωτων, μικρότερης ή/και μεγαλύτερης ηλικίας από την προαναφερθείσα, οι οποίες δέχονται βία από σύντροφο, σύζυγος, πρώην ή νυν, καθώς και από άλλα μέλη της οικογένειας, τα οποία νομικά εμπίπτουν στο Νόμο 3500/2006 περί ενδοοικογενειακής βίας (έως δ΄ βαθμού συγγένειας).
2. Για τη λειτουργία & την καθημερινότητα
4. Ποιες μορφές βίας συναντάτε πιο συχνά στην περιοχή μας;
Η πιο συχνή μορφή έμφυλης βίας που συναντάμε μέσα από τις περιπτώσεις που αναλαμβάνουμε είναι συντριπτικά η ενδοοικογενειακή βία, από σύντροφο ή σύζυγο, πρώην ή νυν. Στα 13 περίπου έτη λειτουργίας, έχουμε εξυπηρετήσει και περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας, σωματεμπορίας, βιασμού, εργασιακής παρενόχλησης ή κακοποίησης κλπ. Ωστόσο παρατηρείται μία στατιστικά σημαντική διαφορά στα ποσοστά ενδοοικογενειακής/ενδοσυντροφικής βίας στη περιοχή μας. Οι γυναίκες που απευθύνονται αναφέρονται σε κακοποίηση που υφίστανται στους κόλπους των οικογενειακών/συντροφικών σχέσεων.
5. Πώς γίνεται η πρώτη επαφή μιας γυναίκας με το Κέντρο και ποια διαδικασία ακολουθείται;
Η πρώτη επαφή γίνεται εθελούσια από την ίδια την γυναίκα, η οποία μπορεί είτε τηλεφωνικά, είτε δια ζώσης να κάνει το πρώτο βήμα, απευθυνόμενη στην Υπηρεσία του Κέντρου. Η Σύμβουλος Υποδοχής θα πραγματοποιήσει μαζί της την πρώτη επικοινωνία (intake), λαμβάνοντας τα πρώτα στοιχεία σχετικά με την ίδια, το πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζει και μία πρώτη διερεύνηση σχετικά με τα αιτήματα της. Στη συνέχεια, ορίζεται ραντεβού με την Κοινωνική Λειτουργό με σκοπό την διεξοδική λήψη του Ιστορικού της ωφελούμενης και την είσοδό της στη συμβουλευτική διαδικασία. Αφού πραγματοποιηθεί αυτό το στάδιο, παραπέμπεται με βάση τα αιτήματά της, εσωτερικά, στην Ψυχολόγο, στη Νομικό, στη Σύμβουλο Απασχόλησης/Κοινωνιολόγο. Μία γυναίκα μπορεί να δέχεται ταυτόχρονα τη στήριξη από όλους τους Συμβούλους του Κέντρου, πραγματοποιώντας συνεδρίες ανά ειδικότητα, με σκοπό τη συνολική της υποστήριξη και παρέμβαση. Όπου κρίνεται απαραίτητο, οι Σύμβουλοι την ενημερώνουν για Υπηρεσίες και Φορείς, και παραπέμπεται ακολούθως. Κάποιες ωφελούμενες εκφράζουν αίτημα για Φιλοξενία, γεγονός που σηματοδοτεί από την αρχή της επαφής της με το Κέντρο, ένα σύνολο ενεργειών, οι οποίες ενεργοποιούν το Πρωτόκολλο παραπομπής σε Ξενώνα Κακοπαθημένων γυναικών του Δικτύου, που αποτελεί από τα Συμβουλευτικά Κέντρα και τους Ξενώνες.
6. Τι είδους ειδικότητες απαρτίζουν την ομάδα σας (π.χ. ψυχολόγοι, νομικοί, κοινωνικοί λειτουργοί);
Οι ειδικότητες του Κέντρου μέχρι και σήμερα, ήταν Κοινωνιολόγος, Κοινωνική Λειτουργός και Ψυχολόγος. Πρόσφατα (Ιούνιος 2025) , προσελήφθηκαν ακόμη Νομικός και Διοικητικός.
3. Συνεργασίες & δικτύωση
7. Συνεργάζεστε με άλλους κοινωνικούς, υγειονομικούς ή αστυνομικούς φορείς;
Η συνεργασία και η διασύνδεση με άλλους Φορείς και Υπηρεσίες, είναι νευραλγικής σημασίας για το Κέντρο. Τα στελέχη μέσα από τη δικτύωση με συνεργαζόμενους φορείς, επίσης πρώτης γραμμής, όπως οι Εισαγγελικές και Αστυνομικές Αρχές, το Νοσοκομείο, τα Κέντρα Υγείας, την Πρόνοια, τα Κέντρα Κοινότητας, τις Ομάδες Προστασίας Ανηλίκων των Δήμων, τον ΔΥΠΑ, κλπ., επιχειρούν να διαχειρίζονται την κάθε υπόθεση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Η διεπιστημονικότητα και Η διυπηρεσιακή αντιμετώπισης είναι απαραίτητες στο πεδίο, προκειμένου να υποστηρίζονται τα θύματα βίας ολιστικά.
8. Υπάρχουν τοπικές πρωτοβουλίες ή δίκτυα που ενισχύουν την προστασία των θυμάτων;
Σε τοπικό επίπεδο θα λέγαμε πως η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας - ΔΕΠΙΣ , σε συνεργασία με την αρμόδια Υπηρεσία του εκάστοτε Δήμου , εν προκειμένω το Συμβουλευτικό Κέντρο, συμμετέχουν και υποστηρίζουν την ένταξη της ισότητας των φύλων στις πολιτικές του Δήμου, εισηγούνται και συμμετέχουν στην εκπόνηση σχεδίων δράσης για την ισότητα των φύλων σε τοπικό επίπεδο. Επιπλέον, συνεργάζεται με τις δομές του Δικτύου της ΓΓΙΑΔ για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, καθώς και με φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Ενδεικτικά, όπως προκύπτει από την Αιτιολογική Έκθεση του ν.4604/2019, η Δημοτική Επιτροπή Ισότητας αναλαμβάνει τη συνδιοργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, ημερίδων/συνεδρίων, επιμορφωτικών προγραμμάτων και σεμιναρίων σε θέματα κακοποίησης/πρόληψης της βίας, υγείας, γυναικείας απασχόλησης και πολιτικών ίσων ευκαιριών, ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών σε θέσεις ευθύνης, συνεργασία με τις γυναίκες καλλιτέχνιδες των Δήμων και των Περιφερειών σε συνεργασία με την Α/θμια και Β/θμια εκπαίδευση και με τις μονάδες υγείας για ενημερωτικές εκδηλώσεις που θα απευθύνονται σε μαθητές και μαθήτριες των Δήμων, κλπ.
Στη Μεσσηνία, δραστηριοποιούνται ακόμη Σύλλογοι/Σωματεία «γένους θηλυκού», με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα Ισότητας.
4. Η τοπική κοινωνία και η στάση της
9. Πώς ανταποκρίνεται η κοινωνία της Καλαμάτας στα ζητήματα έμφυλης βίας;
Η εμπειρία μας στο πεδίο, έχει δείξει ότι υπάρχει πρόοδος στα ζητήματα έμφυλων διακρίσεων και στερεοτύπων στην αντίληψη της τοπικής Κοινωνίας. Ωστόσο, δυστυχώς είναι ένας δρόμος που ακόμη έχει πολλά χιλιόμετρα να διανύσουμε ως πολίτες. Η ενδοοικογενειακή βία και η έμφυλη βία, μας αφορά το σύνολο της κοινωνίας. Μας αφορά ως γυναίκες, άνδρες, ως γονείς, ως άτομα μίας κοινωνίας που δεν θα επιτρέπει τις διακρίσεις βάσει φύλου, και την άσκηση κακοποίησης.
10. Πιστεύετε πως το κοινωνικό στίγμα εξακολουθεί να αποθαρρύνει τις γυναίκες από το να ζητήσουν βοήθεια;
Η κοινωνική αποσιώπηση που απορρέει από το φόβο του στίγματος είναι γεγονός. Πολλές γυναίκες δεν μιλούν, αφού όσες τολμούν να το κάνουν, στοχοποιούνται, ενοχοποιούνται και πολλές φορές επαναθυματοποιούνται από το ίδιο το σύστημα. Για αυτό το λόγο η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση θα πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο στην παιδεία, στην υγεία, στην κοινωνία, στην οικογένεια. Η πολιτεία θα πρέπει να προωθεί την ευαισθητοποίηση του ίδιου του Συστήματος σε θέματα έμφυλης βίας.
5. Πρόληψη – ενημέρωση – δράσεις
11. Το Κέντρο υλοποιεί ενημερωτικές ή εκπαιδευτικές δράσεις στην πόλη;
Από την αρχή της λειτουργίας του το Συμβουλευτικό Κέντρο διοργανώνει, συνδιοργανώνει ή συμμετέχει σε Εκδηλώσεις κοινωνικού χαρακτήρα, στον άξονα της πρόληψης και καταπολέμησης της έμφυλης βίας, στη τοπική κοινωνία, στα σχολεία, στις υπηρεσίες πρώτης γραμμής. Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε η δεύτερη σε σειρά Επιμορφωτική δράση σε επαγγελματίες υγείας του Γ. Νοσοκομείου Καλαμάτας, με σκοπό την έγκαιρη ανίχνευση και διαχείριση περιπτώσεων γυναικών θύματα έμφυλης βίας. Επιπλέον, τα τελευταία έτη με την είσοδο των στελεχών της διεπιστημονικής ομάδας του Κέντρου σε σχολεία της ΔΕ Εκπαίδευσης, υλοποιούνται σειρά δράσεων ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών.
12. Τι μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε σε γυναίκες που βιώνουν βία αλλά φοβούνται να μιλήσουν;
Μπορείς να τα καταφέρεις, μίλησέ μας. Σπάσε τη σιωπή.
Δεν φταις εσύ για αυτό που συμβαίνει
Προστάτευσε τον εαυτό σου και τα παιδιά σου
Υπάρχει τρόπος να το αντιμετωπίσεις όλο αυτό
Μην επιτρέπεις άλλο τη βία
Κανένας δεν έχει το δικαίωμα επάνω σου
Αντιμετώπισε το φόβο
Υπάρχει νόμος που τιμωρεί όποιον ασκεί βία
Έχεις μεγαλύτερη δύναμη από ότι πιστεύεις
Ενημερώσου για τα δικαιώματά σου, η γνώση είναι ασπίδα
Μάθε τις εναλλακτικές σου, δεν είναι αργά
Άκου τις ανάγκες σου, πίστεψε στον εαυτό σου, μπορείς να τα καταφέρεις. Έχουν καταφέρει και άλλες γυναίκες με το ίδιο πρόβλημα να ξεφύγουν, μπορείς κι εσύ να το κάνεις
Δεν μπορεί να σου πάρει τα παιδιά. Αυτός είναι ένοχος , όχι εσύ
Μην τον αφήνεις να σε πείθει ότι δεν αξίζεις, ΑΞΙΖΕΙΣ !
Εάν το ένστικτό σου λέει ότι κινδυνεύεις , τότε πράγματι κινδυνεύεις και θα πρέπει να προστατευθείς. Υπάρχει τρόπος.
Είμαστε εδώ για να σε ακούσουμε και όχι για να σε κρίνουμε με απόλυτη εχεμύθεια και σεβασμό στην προσωπικότητά σου.
6. Αποτελέσματα και ανάγκες
13. Ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του Κέντρου τα τελευταία χρόνια;
Η αύξηση των περιπτώσεων που αναλαμβάνουμε, μαρτυρά ότι το Κέντρο γίνεται γνωστό και οι γυναίκες τολμούν να ζητήσουν βοήθεια. Όλο και περισσότερες εμπιστεύονται την Υπηρεσία και μεταδίδουν την εμπειρία τους στις «επόμενες».
14. Με ποιες δυσκολίες ή ελλείψεις έρχεστε συχνά αντιμέτωπες;
Οι δυσκολίες και οι ελλείψεις που συναντάμε αφορούν κυρίως την γενικότερη νοοτροπία / κουλτούρα που επικρατεί ακόμη από το Σύστημα. Τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις σε βάρος των γυναικών λειτουργούν συχνά ακόμη και υποσυνείδητα με αποτέλεσμα να παρατηρούμε διακρίσεις σε γυναίκες θύματα βίας. Η ενοχοποίηση των θυμάτων από τους ίδιους τους θεσμούς, η αμφισβήτηση της κακοποίησης από την Κοινωνία, περιλαμβανομένων και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων αποτελεί τροχοπέδη στη συνολικότερη στήριξη της γυναίκας, και στην «έξοδο» της από τον κύκλο της βίας.
15. Με ποιους τρόπους μπορεί η πολιτεία ή η τοπική κοινωνία να στηρίξει ακόμη περισσότερο το έργο σας;
Περισσότερες πολιτικές και δράσεις στον άξονα στην έμφυλης βίας με γνώμονα την εκπαίδευση ειδικών που εμπλέκονται στο πεδίο της αντιμετώπισης της έμφυλης βίας, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση εργαζομένων / υπαλλήλων, πολιτών κλπ.
7. Κλείσιμο
16. Τι θα θέλατε να γνωρίζει κάθε γυναίκα της Καλαμάτας σχετικά με το Κέντρο και τη δυνατότητα να απευθυνθεί σε εσάς;
Το Συμβουλευτικό Κέντρο λειτουργεί σε συνδυασμό με την πανελλαδικής εμβέλειας Τηλεφωνική Γραμμή SOS 15900 της ΓΓΙΑΔ, που προσφέρει υπηρεσίες ενημέρωσης και τηλεφωνικής συμβουλευτικής σε γυναίκες θύματα βίας (σε 24ωρη βάση, 365 ημέρες τον χρόνο). Τα σαράντα τέσσερα (44) Συμβουλευτικά Κέντρα των Δήμων και της ΓΓΙΑΔ. Τους εικοσιένα (21) Ξενώνες φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και των παιδιών τους.
Οι ενδιαφερόμενες μπορούν να απευθύνονται στο Συμβουλευτικό Κέντρο Καλαμάτας: Περρωτού & Μαντίκλου - Καλαμάτα - 24100 (Δευτέρα έως Παρασκευή από τις 8πμ-4μμ) Τηλ.: 27210 99225 & 27210 99212 / Fax: 27210 99225 / E-mail: ksg@kalamata.gr
Facebook: https://kalamata.gr/index.php/el/katoikoi/koinonikes-domes/kentro-symvouleftikis-gynaikon-thymaton-vias
Είμαστε εδώ για να τις ακούσουμε, να τις στηρίξουμε και να τις βοηθήσουμε.
Η Afize-Mαρίνα Seferi Gjikondi γεννήθηκε στην Αλβανία και είναι απόφοιτη του Αγροτικού Λυκείου Αυλώνας. Σπούδασε Οικονομικές Επιστήμες στα Τίρανα, τις οποίες δεν ολοκλήρωσε λόγω των ιστορικών γεγονότων του 1991. Ζει στην Καλαμάτα και ασχολείται με τη συγγραφή και τη ζωγραφική. Είναι απόφοιτη του ΣΑΕΚ Δημοσιογραφίας, Συντακτών και Ρεπόρτερ και έχει ολοκληρώσει την πρακτική της άσκηση στην εφημερίδα Φωνή και στην ΕΡΑ Καλαμάτας. Έχει παρακολουθήσει πολλά σεμινάρια ψυχολογίας. Το 2016 δημοσίευσε την πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Ο ουρανός δεν είναι απαγορευμένος» και το 2021 την ποιητική συλλογή με τίτλο «Μελωδία». Διατηρεί το ιστολόγιο: www.afizeseferi.blogspot.com
