Ομορφιά: στερεότυπο ή χρυσάφι

Ομορφιά: στερεότυπο ή χρυσάφι; 

Από τότε που γεννιόμαστε, πριν ακόμη αποκτήσουμε φωνή, κάποιος θα πει «τι όμορφο παιδί». Είναι ίσως η πρώτη λέξη που μας συνοδεύει — και αυτή που μένει, άλλοτε απαλά κι άλλοτε επίμονα, σε κάθε στάδιο της ζωής μας.

Η ομορφιά μάς συνοδεύει πριν ακόμη αποκτήσουμε ταυτότητα. Γίνεται ετικέτα, σύγκριση, προσδοκία. Δεν είναι απλώς ένα σχόλιο· είναι ένας καθρέφτης μέσα από τον οποίο οι άλλοι μάς βλέπουν — και, συχνά, μέσα από τον οποίο μαθαίνουμε να βλέπουμε τον εαυτό μας.

Μεγαλώνοντας, η έννοια της ομορφιάς αλλάζει πρόσωπα, αλλά δεν χάνει τη δύναμή της. Από το «μοιάζει» περνάμε στο «πρόσεξε», και από εκεί στο «πρέπει». Τα πρότυπα γίνονται πιο αυστηρά, πιο συγκεκριμένα — και συχνά πιο απρόσιτα.

Και κάπου εκεί αρχίζει η σύγκριση.

Η ομορφιά ως «χρυσάφι» — κάτι που ανοίγει πόρτες, που κάνει τη διαδρομή πιο εύκολη, που δημιουργεί αποδοχή πριν ακόμη υπάρξει ουσία. Και από την άλλη, η ομορφιά ως στερεότυπο — ένα πλαίσιο που περιορίζει, που επιβάλλει ρόλους, που ορίζει τι «αξίζει» και τι όχι.

Δύο όψεις της ίδιας πραγματικότητας.

Ζούμε σε μια εποχή όπου αυτή η σύγκριση γίνεται πιο έντονη από ποτέ. Τα μέσα, οι εικόνες, τα πρότυπα που επαναλαμβάνονται καθημερινά, δεν μας λένε μόνο τι είναι όμορφο — μας λένε και τι δεν είναι. Και εκεί, αθόρυβα αλλά καθοριστικά, δημιουργούνται διαχωρισμοί.

Ποιος ανήκει και ποιος όχι. Ποιος γίνεται αποδεκτός και ποιος μένει στο περιθώριο.

Ίσως τελικά η ομορφιά να μην είναι ούτε καθαρά στερεότυπο ούτε καθαρά «χρυσάφι». Ίσως είναι ένας μηχανισμός μέσα από τον οποίο η κοινωνία επιλέγει τι προβάλλει και τι αγνοεί.

Και τότε το ερώτημα δεν είναι τι είναι η ομορφιά.

Αλλά γιατί της δώσαμε τόση δύναμη.