Το νερό της ψυχής

Φτου ,φτου ,φτου

Φτου, φτου, φτου 

Δεν μπορούσα να σηκώσω το σώμα, την ψυχή και το μυαλό μου από το κρεβάτι εκείνο το πρωί. 

Όμως δεν υπήρχε επιλογή. Έπρεπε. 

Έριξα τα πόδια μου στο πάτωμα. Οι πατούσες μου φίλησαν τη γη. Έδωσα στο σώμα, στην ψυχή και στη θέλησή μου την εντολή να συνεργαστούν, έστω και με το ζόρι. Κατάφερα να περάσω την πρώτη πόρτα, αυτή του σπιτιού. 

Πατάω το κουμπί του ασανσέρ. Δεν λειτουργεί. 

Αρκετά σκαλιά... 

Και κάπου εκεί, νομίζω, άρχισε το καλό. 

«Καλημέρα», ακούω. Μια ζεστή φωνή από ένα ευγενικό αγόρι. 

Περπατώ. Φτάνω στο πεζοδρόμιο για να περάσω απέναντι. Ένας οδηγός σταματάει και, με σεβασμό, μου δίνει προτεραιότητα. 

Φτάνω στο αυτοκίνητο. Προσπαθώ να το ξεπαρκάρω και, χωρίς να ζητήσω βοήθεια, ένας άνδρας έρχεται και με βοηθά. Όμορφη κίνηση. 

Συνεχίζω. 

Στον προορισμό μου κάνω ένα λάθος. Ένας άνδρας με διορθώνει με ευγένεια. 

«Ουάου...», σκέφτομαι. 

Χρειάζομαι κάποιες πληροφορίες. Ένας άλλος άνδρας μου εξηγεί πρόθυμα όσα γνωρίζει και, πριν φύγω, με ρωτά: 

«Να σας κεράσω έναν καφέ;» 

Το σκέφτομαι για μια στιγμή και αφήνω τον εαυτό μου να πει το «ναι». 

Παραγγέλνει, έρχεται ο καφές και τον πληρώνει. 

Συνεχίζω προς τον πραγματικό μου στόχο. Ένας εργαζόμενος με εξυπηρετεί με ευγένεια. Συναντώ τον άνθρωπο που είχα πάει να δω. Σε ένα σημείο δυσκολεύομαι και μου λέει, χωρίς καν να το ζητήσω: 

«Αφήστε, θα το κάνω εγώ.» 

Τελειώνω και πρέπει να επιστρέψω σπίτι, αυτή τη φορά χωρίς αυτοκίνητο. Ένας άνδρας καλεί ταξί για μένα. Ο ταξιτζής είναι ευγενικός. Φτάνοντας μου λέει: 

«Στον αριθμό σας.» 

Η μέρα συνεχίζεται. Άλλες υποχρεώσεις. Άλλη μια συζήτηση. Άλλος ένας άνθρωπος, ξεκάθαρος και σωστός. 

Οι ώρες περνούν, όπως και οι δρόμοι. 

Χτυπάει το τηλέφωνο. 

Ένας άνδρας μου φέρνει ένα μπολ με φαγητό. 

Και τότε λέω μέσα μου: 

«Τι όμορφη μέρα...» 

Με το μπολ στο χέρι μπαίνω στην πολυκατοικία. Μια γλυκιά γυναίκα κρατάει την πόρτα του ασανσέρ ανοιχτή για να μπούμε μαζί. 

Της λέω: 

«Σήμερα συνάντησα τους καλύτερους ανθρώπους. Τι όμορφες συμπεριφορές... Τι όμορφες ψυχές.» 

Δεν είπε ούτε λέξη. 

Μόνο έκανε: 

«Φτου, φτου, φτου, φτου...» 

μέχρι που έκλεισε η πόρτα του ασανσέρ. 

Και τότε σκέφτηκα... 

Ναι. 

Αυτός είναι ο τίτλος αυτής της αληθινής ιστορίας. 

Φτου, φτου, φτου. 

Afize Seferi-Gjikondi....29/06/2026

Νιώθω

Νους = Νους
Καρδιά = Καρδιά
∴ Ειρήνη

22/06/2026   a...s-gj 

** γεννήθηκε συζητώντας με τον δικηγόρο 

Διαφωνούμε πολιτισμένα

Διαφωνούμε πολιτισμένα 

Δεν μπορώ να κρατήσω τον εαυτό μου άλλο.

Ένας από εσάς είμαι κι εγώ, όπως και κάθε άνθρωπος.

Ας εστιάζουμε στο θέμα της διαφωνίας και στο πώς θα το λύσουμε, όχι στο ποιος θα βγει «νικητής».

Σε κάθε κίνδυνο, το πρώτο μάθημα είναι να σώσεις τον εαυτό σου, ώστε να μπορείς να προστατεύσεις και τα παιδιά.

16/06/2026....a...s-gj

Σχετικά με το FractalMenuHome / Βιβλιοκριτικές / «Μελωδία στον ξένο τόπο»09/06/2026, 6:52 μμ«Μελωδία στον ξένο τόπο»Γράφει η Νίκη Μισαηλίδη //

> Σχετικά με το Fractal

Menu

Home / Βιβλιοκριτικές / «Μελωδία στον ξένο τόπο»

09/06/2026, 6:52 μμ

«Μελωδία στον ξένο τόπο»

Γράφει η Νίκη Μισαηλίδη //

 

 

 

 

Afize Seferi Gjikondi, «Η Μελωδία»,εκδ. Οσελότος 2021, (ISBN:978-618-205-050-7)

 

 

 

 

Στο μεταίχμιο της λυρικής εξομολόγησης και του αλληγορικού παραμυθιού, η δεύτερη ποιητική συλλογή της Afize Seferi Gjikondi, με τίτλο Μελωδία (Οσελότος 2021) (ISBN: 978-618-205-050-7), καταθέτει μια βαθιά ανθρωπιστική μαρτυρία με έντονα αυτοβιογραφικές αποχρώσεις. Το έργο χαρτογραφεί την υπαρξιακή διαδρομή μιας ηρωίδας που αποχωρίζεται τη θαλπωρή της εστίας και την αρμονία του γενέθλιου τόπου, έρχεται αντιμέτωπη με το τραύμα του εκπατρισμού και την κοινωνική περιθωριοποίηση, για να κατακτήσει τελικά την εσωτερική της λύτρωση. Ήδη από τις πρώτες σελίδες, η έλευση της πρωταγωνίστριας στον κόσμο συνδέεται άρρηκτα με το μουσικό στοιχείο, καθώς ο πατέρας της αναφωνεί: «το κλάμα του μωρού ακούγεται σαν μελωδία!» (σ. 9). Η φράση αυτή, πέρα από το προφανές εύρημα της ονοματοδοσίας, συνιστά τον κεντρικό νοηματικό άξονα του βιβλίου: την πεποίθηση ότι η οδύνη της ανθρώπινης εμπειρίας μπορεί να μετουσιωθεί σε αρμονική δημιουργία με τη συνδρομή της τέχνης.

Ο τίτλος του βιβλίου, Μελωδία, ο οποίος ταυτίζεται με το όνομα της κεντρικής ηρωίδας, ξεπερνά τα όρια μιας απλής ονομασίας και μεταμορφώνεται σε έναν ζωντανό φορέα της λυτρωτικής ιδιότητας της τέχνης, υποδεικνύοντας τον δρόμο προς την εσωτερική γαλήνη και την ψυχική ανάταση: «σε κάθε εμπόδιο, σε κάθε πέτρα, άφηνε μια νότα! Όταν πατούσε σε πέτρες, άφηνε τη νότα -μι-, κι έπαιρνε μαζί της το λα-λα-λα!» (σ. 19). Η Afize Seferi Gjikondi αποτυπώνει με την έντονη ακουστική εικόνα τη δύναμη της μουσικής, η οποία γίνεται συνοδοιπόρος του ανθρώπου για την κατάκτηση της εσωτερικής ελευθερίας.

Αυτή η ακουστική δύναμη μεταφέρεται και σε οπτική εμπειρία μέσα από την αισθητική ομοιογένεια του βιβλίου, το εξώφυλλο και την εικονογράφηση του οποίου έχει φιλοτεχνήσει η ίδια η ποιήτρια. Η οπτική απόδοση της ιστορίας προσδίδει στο έργο μια σπάνια ενότητα λόγου και εικόνας, μετατρέποντας τις σελίδες σε έναν ζωντανό διάλογο εικαστικών και λογοτεχνικών μέσων. Το εξώφυλλο της συλλογής αποτελεί μια οπτική συμφωνία χρωμάτων και συμβόλων, η οποία προδιαθέτει τον αναγνώστη και την αναγνώστρια για την ποιητική εμπειρία που πρόκειται να ακολουθήσει. Στο επίκεντρο, δύο χέρια σε ροζ αποχρώσεις περιβάλλουν ένα μάτι εγγεγραμμένο σε κύκλο, συνθέτουν τον πυρήνα του νοηματικού κέντρου. Το ροζ, ως χρώμα της τρυφερότητας και της αγάπης, συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη επαφή, ενώ το βλέμμα συμβολίζει τη συνείδηση και τη θέαση του εσωτερικού κόσμου. Ο κύκλος που τα περιβάλλει λειτουργεί ως σύμβολο ολότητας και αιωνιότητας, υποδηλώνοντας ότι η ποίηση της Gjikondi κινείται μέσα σε μια διαρκή τροχιά ζωής, πίστης και δημιουργίας. Γύρω από αυτή την κεντρική σύνθεση, λουλούδια σε έντονες αποχρώσεις (μοβ, κόκκινα, λευκά, κίτρινα) ξεπηδούν σαν μουσικές νότες πάνω στο πράσινο φόντο. Η φύση εδώ δεν αποτελεί ένα απλό διακοσμητικό σκηνικό, αλλά συμμετέχει ενεργά στην ίδια τη μελωδία, όπως και στους στίχους:

Κοίταζε τα βουνά και τα φανταζόταν σαν ανθρώπους

πιασμένους χέρι χέρι να χορεύουν στο ρυθμό της μουσικής,

που ενορχήστρωναν τα πουλιά και τα άγρια ζώα. (σ. 11)

Παράλληλα, η τυπογραφία του τίτλου, με τις καμπύλες και τις ροές της, παραπέμπει σε γραμμές μουσικού πενταγράμμου, αποδίδοντας τη μουσική ατμόσφαιρα του βιβλίου.

Η άρρηκτη σύνδεση ανθρώπου – φύσης – μουσικής αποδίδεται με απλό λεξιλόγιο, περιγραφικό και εικονοπλαστικό λόγο που προσδίδει λυρικότητα και εσωτερικό ρυθμό: «Όλα τα ζώα έχουν τη νότα τους!/Παρατηρούσε ακόμα τα δύο ποτάμια που κυλούσαν/αριστερά και δεξιά του σπιτιού της» (σ. 11). Αυτή η οργανική γαλήνη και η αίσθηση της απόλυτης ασφάλειας, ωστόσο, θρυμματίζονται ανεπανόρθωτα. Η ανατροπή εισβάλλει βίαια και αποτυπώνεται με έναν έντονα συμβολικό τρόπο, ο οποίος γεννά μια οξεία αντίθεση με την πρότερη ειδυλλιακή κατάσταση: «Μια μέρα ξαφνικά, ήρθε ανεμοστρόβιλος! Η Μελωδία “χάνεται”, στροβιλίζεται μαζί με τον αέρα» (σ. 13). Η ηρωίδα χάνει απότομα το σταθερό της σημείο αναφοράς και έρχεται αντιμέτωπη με το υπαρξιακό κενό της προσφυγιάς:

Ξαφνικά, βρέθηκε σε άγνωστο, σε ξένο τόπο.

Ένιωθε πότε χαρά και πότε λύπη!

Δεν ήξερε που βρισκόταν.

Σε ποιον δρόμο να περπατήσει; (σ. 13)

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Gjikondi επισημαίνει και την αδυναμία του γλωσσικού κώδικα ως εργαλείου για την ανθρώπινη επαφή. Όταν η ηρωίδα στερείται τη μητρική της γλώσσα, στερείται ουσιαστικά την ίδια της την ταυτότητα. Ο φόβος της κρίσης και της απόρριψης από το νέο περιβάλλον τη βουβαίνει, μετατρέποντας τη σιωπή σε μια εσωτερική φυλακή: «Μα διστάζει!… Δεν ξέρει τη γλώσσα για να επικοινωνήσει! Νιώθει ντροπή μεγάλη, τραυλίζει…» (σ. 15). Η δυσκολία επικοινωνίας οδηγεί σε κοινωνική απομόνωση και περιθωριοποίηση καθώς και σε ψυχικό πόνο: «Η Μελωδία τότε απελπισμένη, άρχισε να σέρνεται!/Κουρασμένη, στενοχωρημένη, κλαμένη» (σ. 17), αποτυπώνοντας την πλήρη σωματική και ψυχική εξάντληση που επιφέρει ο ξεριζωμός. Έτσι, η απώλεια της επικοινωνίας μεταμορφώνεται σε μια βουβή, καθημερινή επιβίωση στο περιθώριο αντιμέτωπη με τα στερεότυπα και την ξενοφοβία.

Η σύνθεση ολοκληρώνεται σε ένα βαθιά αισιόδοξο κλίμα, επισημαίνοντας τη δύναμη της ατομικής θέλησης και του προσωπικού αγώνα για την υπερπήδηση των εμποδίων, καθώς και την αστείρευτη προσήλωση της ηρωίδας στην πραγματοποίηση του ονείρου της:

Δεν σταματά η Μελωδία να ψάχνει τη μουσική

του γέλιου, της ειρήνης της ψυχής της!

Αυτή τη μουσική που ξέρουν μόνο οι άνθρωποι με καλή καρδιά,

εκείνοι μόνο ξέρουν να την ξεκλειδώνουν με το κλειδί του πενταγράμμου! (σ. 25).

Μέσα από αυτούς τους καταληκτικούς στίχους, η Gjikondi προσφέρει μια σημαντική ηθική και συναισθηματική δικαίωση. Η αναζήτηση για τη «μουσική του γέλιου» και την «ειρήνη της ψυχής» δείχνει ότι η Μελωδία καταφέρνει τελικά να ξεπεράσει το βαρύ τραύμα του εκπατρισμού και του φόβου. Δεν αλλάζει ο κόσμος γύρω της, αλλά αλλάζει η ίδια, βρίσκοντας ξανά τη χαμένη της φωνή και τη δύναμη να προχωρήσει μπροστά. Παράλληλα, το «κλειδί του πενταγράμμου» και η «καλή καρδιά» μεταμορφώνονται σε παγκόσμια σύμβολα ανθεκτικότητας. Η ποιήτρια μας υπενθυμίζει ότι η ουσιαστική επικοινωνία και η αποδοχή δεν είναι απλώς ζήτημα εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας, αλλά ζήτημα ανθρώπινης ζεστασιάς. Η τέχνη και η καλοσύνη γίνονται οι τελικές γέφυρες που γκρεμίζουν τα τείχη της αποξένωσης. Είναι τα εργαλεία που επιτρέπουν σε κάθε άνθρωπο, ο οποίος αναγκάζεται να ξεκινήσει τη ζωή του από την αρχή σε έναν ξένο τόπο, να ξεκλειδώσει τις καρδιές των γύρω του και να διεκδικήσει ξανά το δικαίωμα στην ευτυχία.

Σημαντικό στοιχείο του έργου αποτελούν οι διακειμενικές αναφορές, οι οποίες εμπλουτίζουν το περιεχόμενό του και ενισχύουν τα μηνύματα που προβάλλει. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά στο παραμύθι Χάνσελ και Γκρέτελ (σ. 27), η οποία αναδεικνύει την προσπάθεια του ατόμου να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να βρει τον δρόμο προς τη λύτρωση και την ασφάλεια. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η πορεία της Μελωδίας αποκτά έναν πιο καθολικό χαρακτήρα, καθώς παραπέμπει σε μια διαχρονική εμπειρία αγώνα και υπέρβασης των εμποδίων. Παράλληλα, η ενσωμάτωση στίχων του Γιάννη Ρίτσου: «Γέλα καρδιά μου, γέλα!/Βρες χρόνο να γελάς, αυτό είναι η μουσική της ψυχής!» (σ. 35), προσδίδει έναν αισιόδοξο τόνο στο τέλος της αφήγησης. Η αναφορά στη σημασία του γέλιου και της χαράς υπογραμμίζει την ψυχική ενδυνάμωση της ηρωίδας και ολοκληρώνει το κεντρικό μήνυμα του έργου. Με αυτόν τον τρόπο, η προσωπική διαδρομή της Μελωδίας συνδέεται με ευρύτερες ανθρώπινες αξίες, όπως η ελπίδα, η αυτογνωσία και η εσωτερική ελευθερία.

Η Μελωδία συνιστά μια ποιητική αφήγηση ενηλικίωσης και αυτογνωσίας, στην οποία η μουσική λειτουργεί ως κεντρικό σύμβολο εσωτερικής ισορροπίας, επικοινωνίας και ελπίδας. Με λυρικό λόγο, έντονη εικονοποιία και πλούσιο συμβολισμό, η Afize Seferi Gjikondi αναδεικνύει ζητήματα που αφορούν τον εκπατρισμό, την αναζήτηση ταυτότητας και την ανάγκη αποδοχής. Η πορεία της ηρωίδας από τον φόβο και την αποξένωση προς την αυτοπραγμάτωση μετατρέπει μια προσωπική εμπειρία σε ένα οικουμενικό μήνυμα ανθεκτικότητας και αισιοδοξίας και υπενθυμίζει στο αναγνωστικό κοινό ότι η τέχνη, η καλοσύνη και η πίστη στις ανθρώπινες δυνατότητες μπορούν να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στις δυσκολίες της ζωής και ως γέφυρες ουσιαστικής επικοινωνίας με τον κόσμο.

Το χέρι μέλλον και μυαλό

Το χέρι μέλλον και μυαλό

Το χέρι

ταΐζει

κρατάει

κουτάλι

και μαχαίρι

κόβει

χόρτα

ποτίζει

δέντρα

χρησιμοποιεί

φτυάρι

έχει και τη σκανδάλη

κατευθύνει

ποτάμι

το ίδιο χέρι

κρατάει

στυλό και σφουγγάρι.

08/06/2026.... Afize Seferi -Gjikondi

Κριτική Πωλλέτα Ψυχογυιοπούλου για το βιβλίο 《Μελωδία 》

https://www.periou.gr/polleta-psychogyiopoulou-afize-seferi-gjikondi-i-melodia-oselotos-2021-isbn-978-618-205-050-7/